Endodonti (Kanal Tedavisi)

Diş kaybını önleyen ve doğal dişlerin ağızda kalmasını sağlayan en önemli diş hekimliği dallarından biri Endodonti yani halk arasındaki adıyla Kanal Tedavisidir. Eskiden şiddetli ağrıyan veya iltihaplanan dişler genellikle çekilirken, günümüzde modern endodontik yöntemler sayesinde bu dişleri uzun yıllar boyunca sağlıklı bir şekilde kullanmak mümkündür.

Endodonti Nedir?

Endodonti, dişin iç kısmında bulunan, damar ve sinir paketinden oluşan “pulp” (diş özü) tabakasıyla ilgilenen uzmanlık dalıdır. Dişin dışındaki sert mine tabakasının altında, dişi besleyen ve duyarlılığını sağlayan bu canlı doku; derin çürükler, çatlaklar veya travmalar nedeniyle enfekte olduğunda endodontik tedaviye ihtiyaç duyulur.

Hangi Durumlarda Kanal Tedavisi Gerekir?

Dişinizde aşağıdaki belirtilerden bir veya birkaçını hissediyorsanız, bir endodonti uzmanına (endodontist) görünmenizde fayda vardır:

Sürekli ve Şiddetli Ağrı: Özellikle geceleri artan, zonklama tarzındaki ağrılar.

Uzun Süreli Hassasiyet: Sıcak veya soğuk yiyecek-içeceklere karşı geçmeyen aşırı duyarlılık.

Diş Etinde Şişlik: Diş köküne yakın bölgede sivilce benzeri oluşumlar (fistül) veya diş eti şişmesi.

Dişin Renginde Kararma: Travma veya içsel enfeksiyon nedeniyle dişin grileşmesi.

Çiğneme Esnasında Acı: Dişin üzerine baskı geldiğinde oluşan keskin ağrı.

Kanal Tedavisi Nasıl Yapılır? (Adım Adım Süreç)

Modern teknoloji ve lokal anestezi sayesinde kanal tedavisi artık korkulan bir işlem olmaktan çıkmış, dolgu yaptırmak kadar konforlu bir hale gelmiştir.

Muayene ve Tanı: Dişin röntgeni çekilerek kök yapısı ve enfeksiyonun yayılımı incelenir.

Anestezi: İşlem yapılacak bölge uyuşturularak hastanın hiçbir ağrı duymaması sağlanır.

Temizlik: Dişteki çürük doku temizlenir ve pulpa odasına ulaşılır. Enfekte olmuş sinir ve damar dokuları kök kanallarından çıkarılır.

Şekillendirme ve Dezenfeksiyon: Kök kanalları özel aletlerle genişletilir ve mikroplardan arındırmak için solüsyonlarla yıkanır.

Doldurma: Temizlenen kanallar, sızdırmazlığı sağlamak amacıyla biyo-uyumlu özel bir dolgu maddesiyle (gutta-percha) kapatılır.

Restorasyon: Dişin üst kısmı, madde kaybına göre dolgu veya kuron (kaplama) ile restore edilerek fonksiyonuna geri döndürülür.

Kanal Tedavisi Hakkında Doğru Bilinen YanlışlarYanlış: Kanal tedavisi çok ağrılı bir işlemdir.Doğru: Tedavi sırasında yapılan lokal anestezi sayesinde hasta hiçbir şey hissetmez. Aksine kanal tedavisi, mevcut olan şiddetli ağrıyı dindirmek için yapılır.Yanlış: Kanal tedavisi yapılan diş “ölü” olduğu için hemen kırılır.Doğru: Siniri alınan diş beslenemediği için daha kırılgan hale gelebilir; ancak doğru bir üst restorasyon (örneğin porselen kaplama) ile bu diş ömür boyu ağızda kalabilir.Tedavi Sonrası Dikkat Edilmesi GerekenlerKanal tedavisi sonrasındaki ilk birkaç gün hafif bir hassasiyet yaşanması normaldir. Süreci hızlandırmak için:Beslenme: Uyuşukluk geçene kadar yemek yemeyin. Tedavi tamamlanana kadar o tarafla çok sert gıdalar çiğnemekten kaçının.Ağrı Kontrolü: Hekiminizin önerdiği hafif ağrı kesiciler bu süreci konforlu geçirmenizi sağlar.Hijyen: Dişlerinizi fırçalamaya ve diş ipi kullanmaya özen gösterin.DurumKanal Tedavisi ÖncesiKanal Tedavisi Sonrası Ağrı SeviyesiŞiddetli / SürekliYok / Hafif HassasiyetDiş SağlığıEnfekte / Kayıp RiskiTedavi Edilmiş / Korunmuş Fonksiyon Çiğneme Güçlüğü Normal Çiğneme Kendi dişinizi korumak, her zaman yapay bir dişten (implant veya köprü) daha avantajlıdır. Diş ağrınızı ihmal etmeyin ve doğal gülüşünüzü endodonti ile koruyun.

 

Derin çürüklerin tedavisi sırasında pulpanın (dişin sinir ve kan damarlarının bulunduğu kısmının) çok küçük bir noktadan açığa çıkması veya üzerindeki koruyucu dokunun çok inceldiği durumlarda uygulanır. Dolgu maddeleri dişe yerleştirilmeden önce pulpayı korumaya yönelik doku dostu ve iyileştirici materyaller kullanılır.

Kuafaj kimlere uygulanabilir?
  • Pulpa canlılığını yitirmemiş hastalara
  • Ağız hijyeni olan hastalara
  • Açığa çıkan sinir dokusunun etrafında çürükten etkilenen bir kısım kalmamışsa
  • Açığa çıkan sinir dokusu çok küçükse
  • Açığa çıkan sinir dokusunun sayısı birden fazla olan hastalara
  • Diyabeti olmayan hastalara
  • Sistemik bir kan hastalığı( Lösemi,Hemofili,…) olmayan hastalara
  • Kan dolaşımını bozan bir metabolizma bozukluğu olmayan hastalara

Amputasyon nedir?

Travma ya da çürük nedeni ile pulpa dokusunun açığa çıktığı durumlarda dişin görünen kısmında bulunan pulpa (koronal pulpa) dokusunun çıkarılıp, kök kanalları içerisindeki canlı pulpa dokusunun bırakılmasıdır.

Amputasyon kimlere uygulanabilir?
  • Pulpa canlılığını yitirmemiş olmalıdır.
  • Ağız hijyeni olmalıdır.
  • Pulpada enfeksiyon olmamalıdır.
  • Hastanın diyabeti olmamalıdır.
  • Hastanın sistemik bir kan hastalığı olmamalıdır (Lösemi,Hemofili,…)
  • Hastada kan dolaşımını bozan bir metabolizma bozukluğu olmamalıdır.

Kanal tedavisi yapılmış dişlerde renk değişikliğinin nedenleri nedir?

● Kanal tedavisi sırasında kullanılan materyaller
● Kanal dolgu maddeleri
● Kanal içerisinde doku artıklarının kalmış olması
● Dişin içerisine yerleştirilen pin ve postların yansıması
● Amalgam dolgu

Kanal tedavisi sonrası dişte oluşan renk değişikliği giderilebilir mi?

Kanal içerisine yerleştirilen ağartma ajanları ile renklenmeler giderilebilir. Bu tür durumlarda süreci belirleyen renklenmenin sebebinin ne olduğudur. Devital bleaching işleminin yapılabilmesi için kanal tedavisinin başarılı bir şekilde yapılmış olması gerekmektedir.