Hipersalivasyon, tükürük bezlerinin aşırı aktif çalışması sonucunda normalden fazla tükürük salgılanması veya ağızdaki tükürüğün yutma güçlüğü nedeniyle birikmesidir. Sağlıklı bir yetişkin günde ortalama 0,75 ila 1,5 litre tükürük üretir. Bu miktar belirgin şekilde arttığında veya kontrol edilemediğinde hipersalivasyon tanısı konur.
Ağızda Tükürük Birikmesi Neden Olur?
Ağızda aşırı tükürük birikmesinin nedenleri iki ana kategoriye ayrılır:
1. Tükürük Üretiminin Artması (Primer Hipersalivasyon)
Tükürük bezlerinin doğrudan uyarıldığı durumlar şunlardır:
-
Diş ve Ağız Sorunları: Diş çıkarma (bebeklerde), diş eti iltihapları, ağız içi yaralar (aft), hatalı protez kullanımı veya diş çürükleri.
-
Gebelik: Hormon değişimlerine bağlı olarak özellikle sabah bulantılarıyla birlikte tükürük artışı görülebilir.
-
Bazı İlaçlar: Şizofreni tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar veya epilepsi ilaçları yan etki olarak tükürük artışına neden olabilir.
-
Reflü (GERD): Mide asidinin yemek borusuna kaçması, vücudun asidi nötralize etmek için daha fazla tükürük üretmesine yol açar.
-
Zehirlenmeler: Civa veya böcek ilaçlarına maruz kalmak tükürük bezlerini aşırı uyarabilir.
2. Tükürüğün Yutulamaması (Sekonder Hipersalivasyon)
Tükürük üretimi normaldir ancak kas veya sinir sistemi sorunları nedeniyle yutma işlemi gerçekleşemez:
-
Nörolojik Hastalıklar: Parkinson, ALS, Serebral Palsi veya inme sonrası yutma refleksinin bozulması.
-
Enfeksiyonlar: Boğaz ağrısı, bademcik iltihabı (tonsillit) veya epiglottit gibi yutmayı acılı hale getiren durumlar.
-
Çene Yapısı Bozuklukları: Çene eklemi sorunları veya ağzın tam kapanamaması tükürüğün dışarı akmasına neden olur.
Hipersalivasyon Belirtileri
Sadece ağızda sıvı hissi değil, şu belirtiler de hipersalivasyona eşlik edebilir:
-
Dudaklarda çatlama ve tahriş.
-
Konuşma güçlüğü.
-
Sürekli yutkunma ihtiyacı.
-
Ağız kokusu.
-
Uyku sırasında yastığın aşırı ıslanması.
Tedavi Yöntemleri
Hipersalivasyon bir hastalık değil, bir belirtidir. Bu nedenle tedavi, altta yatan nedene yönelik planlanır:
-
Ağız Hijyeni: Eğer sorun diş veya diş eti kaynaklıysa, diş taşı temizliği ve enfeksiyon tedavisi sorunu çözer.
-
İlaç Tedavisi: Tükürük üretimini azaltan antikolinerjik ilaçlar hekim kontrolünde kullanılabilir.
-
Botoks Uygulaması: Tükürük bezlerine yapılan botoks enjeksiyonları, bezlerin aktivitesini geçici olarak azaltarak etkili bir çözüm sunar.
-
Konuşma ve Yutma Terapisi: Nörolojik vakalarda hastaya yutma refleksini kontrol etme teknikleri öğretilir.
-
Cerrahi Müdahale: Çok ileri seviye vakalarda tükürük bezlerinin kanallarının yerinin değiştirilmesi veya bezlerin bir kısmının alınması gerekebilir.
Ağızda tükürük birikmesi ve Hipersalivasyon ile ilgili her türlü sorunuz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
